Karakterin isteği
Karakterin ne istediği açık mı? Söyledikleriyle yaptıkları aynı yere mi çıkıyor? İsteği değişiyorsa, bu değişim hangi sahnede fark ediliyor?
Bir isteği tek cümleyle tarif edememek her zaman bir eksiklik değildir. Belirsizliğin filmde nasıl işlendiğine bakmak gerekir.
Sahneler arasındaki bağ
İki sahne arasında “sonra” demekle “bu yüzden” demek farklı ilişkiler kurar. Bazen neden-sonuç bağı belirgindir; bazen bir ses, tekrarlanan hareket ya da mekân karşıtlığı sahneleri birbirine yaklaştırır.
Olay örgüsüne ilişkin notların yanına bu bağlantıları da yazmak, kurgunun yaptığı işi görünür kılar.
Sürenin etkisi
Film bir bekleyişi atlıyor mu, uzatıyor mu? Geçmişe döndüğünde kimin hatırladığını biliyor muyuz? Planın süresi, baktığımız şeyi nasıl değiştiriyor?
Hızlı kurgu ile klasik anlatıyı, uzun plan ile modern anlatıyı eşitlemeden bu sorulara bakabiliriz.
Bilginin paylaşımı
Seyirci karakterden önce bir şey öğrendiğinde başka, karakterin bildiği bir şey seyirciden saklandığında başka bir gerilim oluşur. Kadrajın dışında kalan bir eylem, duyulan ama kaynağı görülmeyen bir ses bu paylaşımı belirleyebilir.
Finalden sonra
Olayın sonucu, karakterin değişimi ve seyircinin yargısı aynı anda kapanmayabilir. Finalde hangi sorunun yanıtlandığını, hangisinin yer değiştirdiğini ayrı ayrı not etmek yararlı.
Notu sahneye bağlamak
Bu soruları Türkiye sinemasından bir film için de kullanabiliriz. Her yanıtın yanına bir sahne veya zaman kodu eklemek, yorumun hangi görüntüye dayandığını hatırlatır.
Etiket en son gelsin. Önce filmin nasıl çalıştığını konuşalım.